Zo vind je een bijbaan die past naast je schoolrooster
Een eigen inkomen voelt goed. Je kunt sparen voor een scooter, uit eten met vrienden of gewoon iets minder afhankelijk zijn van je ouders. Toch is een bijbaan naast school niet altijd makkelijk te regelen. Je rooster wisselt, toetsweken komen eraan en ook je sport of hobby vraagt tijd.
In dit artikel lees je welke bijbanen goed bij scholieren passen, welke regels er gelden voor werktijden en hoe je werk en huiswerk combineert zonder dat het één ten koste gaat van het ander.
Welke bijbanen passen bij scholieren?
Niet elke baan is geschikt als je nog op school zit. De beste bijbanen hebben flexibele diensten, liggen dicht bij huis en vragen geen lange werkdagen doordeweeks. Denk aan vakkenvullen in de supermarkt, afwassen of bedienen in een restaurant, folders bezorgen, oppassen of werken bij een bakker op zaterdag.
Kijk ook naar wat je zelf leuk vindt. Ben je graag buiten, dan past krantenwijk of werken bij een tuincentrum misschien beter dan een kassa. Hou je van contact met mensen, dan is horeca of een winkel een logische keuze. Een baan die bij je past, houd je langer vol.
- Vakkenvullen of kassawerk in de supermarkt
- Afwassen of bedienen in de horeca
- Folders of kranten bezorgen
- Oppassen bij gezinnen in de buurt
- Bijles geven aan jongere leerlingen
De regels rond werktijden
Voor jongeren onder de achttien gelden in Nederland strengere regels dan voor volwassenen. Hoe jonger je bent, hoe minder je mag werken. Als je 13 of 14 bent, mag je alleen licht werk doen, zoals folders bezorgen of helpen in een winkel, en op een schooldag maximaal twee uur. Ook voor 15-jarigen geldt op schooldagen een grens van twee uur. Tot je zestiende mag je bovendien niet vroeg in de ochtend of laat in de avond werken.
Ben je 16 of 17, dan heb je meer ruimte, maar ook dan zijn er grenzen aan het aantal uren per dienst en per week, en werken midden in de nacht is niet toegestaan. In vakanties mag je meestal meer uren maken dan in schoolweken. De precieze regels kunnen veranderen, dus check altijd de actuele informatie van de Rijksoverheid voordat je een contract tekent. Een goede werkgever kent deze regels en houdt zich eraan.
Je rooster als uitgangspunt
Begin niet met de vacature, maar met je eigen week. Schrijf op wanneer je lessen hebt, wanneer je sport en op welke momenten je huiswerk maakt. Zo zie je meteen welke avonden of dagdelen echt vrij zijn. Veel scholieren kiezen voor de zaterdag of een of twee doordeweekse avonden, omdat dat het minst botst met school.
Bespreek dit eerlijk tijdens een sollicitatiegesprek. Vertel dat school voorgaat en vraag of je in toetsweken minder kunt werken. Werkgevers die vaak met scholieren werken, zijn daar meestal op ingesteld. Wil je weten hoe andere leerlingen dit aanpakken of heb je vragen over je opleiding en schoolkeuzes, dan vind je op Scholieren Community ervaringen en uitleg over allerlei schoolonderwerpen.
Werk en huiswerk slim combineren
Een bijbaan vraagt om planning. Gebruik een agenda of app waarin je zowel je diensten als je toetsen en inleverdata zet. Plan je huiswerk zoveel mogelijk op dagen dat je niet werkt, en begin op tijd aan grote opdrachten. Na een avonddienst van vier uur ben je vaak te moe om nog goed te leren.
Merk je dat je cijfers zakken of dat je structureel slaap tekortkomt? Dan is dat een signaal om minder uren te draaien. Een paar tientjes minder per maand is minder erg dan een onvoldoende op je rapport of het risico om te blijven zitten. Je baan is er voor jou, niet andersom.
Let op je loon en je contract
Ook als scholier heb je recht op het minimumjeugdloon dat bij je leeftijd hoort. Vraag altijd om een contract of in elk geval om duidelijke afspraken over je uurloon, je diensten en hoe je ziek meldt. Krijg je een loonstrook, kijk die dan even na, zodat je weet of je gewerkte uren kloppen.
Bewaar je contract en loonstroken goed. Ze zijn handig als er later vragen zijn, bijvoorbeeld over vakantiegeld of belasting die je misschien kunt terugvragen.